Рубрика: Ճամբար

Իջևանի արկածները

Առավոտյան գնացինք դպրոց որպեսզի շարժվեինք դեպի Տավուշի մարզ Իջևան, դպրոցում հավաքվեցինք և հանդիպեցինք Պարոն Բլեյանին քնարկեցինք մեր ճանապարհորդությունը։Քնարկելուց հետո շարժվեցինք դեպի ավտոբուս, բոլորս տեղավորվեցինք և ճանապարհ ընկանք։Առաջին կանգառը եղավ Ծովագյուղում,նրանք մեզ հիանալի կերպով դիմավորեցին,մեզ նաև հյուրասիրեցին։Արդեն հասել էինք Իջևան,այնտեղ մեզ դիմավորեցին ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղի Կիրառական արվեստի ֆակուլտետի ուսանողների,նաև քայլք ունեցանք  Իջևանի քանդակների պուրակում։Պուրակում արձանները վնասված էին: Սակայն քանդակները վերանորոգել էր քանդակագործ Գոռը:Մի փոքր հանգստանալուց հետո սկսվեց զվարճալի խաղերի ազդարարումը։

Հաջորդ օրը այցելեցինք Խաշթառակ գյուղ, որտեղից քայլելով բարձրացանք դեպի «Մենք ենք, մեր սարերը» ֆիլմի «Ռևազի քար» մոտ: Հետո պետք է քայլեինք Խաշթառակից մինչև Լուսահովիտ:Հասանք  Ծռվիզի (Մորո Ձորո) վանք,որտեղ նկարահանվել է «Կյանք ու Կռիվ» ֆիլմի մի փոքր հատված։

Հաջորդ օրը քայլեցինք Աղստևով, հասանք Իջևանի Դենդրոպարկ: Այնտեղ բնությունն հիասքանչ էր: Լուսանկարվեցինք և շարժվեցինք առաջ: Ճանապարհին կանգնեցինք Գետիկի կիրճում: Հաջորդ կանգառը եղավ «Կռասնիի կամրջի» մոտ կամ «Կարմիր կամուրջ» ու շարժվեցինք դեպի Երևան:

Рубрика: գրականություն

Մխիթար ՍԵբաստացի

Մխիթար ՍԵբաստացին՝ ծնվել է 1749 թվականի , փետրվարի 7-ին: Նա մեծ հայագետ էր, ով հիմնադրել էր՝ Մխիթարյան միաբանությունը:  

Երբ բոլոր կրոնական միաբանությունները փակվում էին, Նապոլեոն առաջինը հրամայել էր , որ Մխիթարյան միաբանությունը չփակվեր: Ապա կայսեր հրամանով այն  ճանաչվեց գիտական հաստատություն` «Հայկական ճեմարան» անվանումով։ 

Որպես ուսուցիչ ՝ խորհրդանշական էր այն , որ նա դասասենյակ էր մտնում Աստվածաշնչով և Հայկազյան բառարանով, աշակերտներին ասելով՝ «դուք այս երկու թևերով պիտի թևածեք»: Նա , որպես անհատ ներողամիտ էր սեփական անձի հանդեպ արվաած չար գործերի հանդեպ, սակայն ոչ մի կերպ չէր հանդուրժում Աստծո հանդեպ անարգանքը:

 Աշոտ Բլեյանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր. ինչպես սկսվեց ամեն ինչ» հարցազրույցը

Մի փոքր խոսենք մեր կրթահամալիրի մասին, այն իր տեսակով բացառիկ է։ Բացառիկ է թե՛ կրթական ծրագրերով և թե՛ միջավայրով։

Ինչու՞ հենց «Մխիթար Սեբաստացի»

Մեր Բանգլադեշն այդ տարիներին կարծես մի կղզի է եղել։ Ինչպես Մխիթար Սեբաստացին է Սբ. Ղազար կղզում աղբակույտից միաբանություն ստեղծել, այնպես էլ Աշոտ Բլեյանը. ռուսական դպրոցը ոչ միայն դարձրեց հայկական, այլև մեծացրեց դրա մասշտաբներն ու այն տարածվեծ ողջ Բանգլադեշով։

Կրթահամալիրի տոնը նշվում է նոյեմբերին։

Նոյեմբեր ամիսը Աշոտ Բլեյանի սիրած ամիսն է։ Տոնն արդեն չորս տարի է, ինչ նոյեմբերին է նշվում։ Նոյեմբերին, որովհետև այդ ժամանակ իսկական աշուն է, թեթևսոլիկություն չկա։ Իսկ տոնին կարելի է պատրաստվել նախորդ երկու ամիսներին։

Մխիթարյան միաբանության զինանշանի բացատրությունը

Մխիթարյան միաբանության զինանշանը շատ բանի մասին  է պատմում :Այն վահանի նման է, որի մեջտեղում կա խաչ: Խաչի ծայրերին կան տառեր Ո.Կ.Վ.Ա. ,դրանք  << Որդեգիր Կուսին Վարդապետ Ապաշխարութեան >> նախադասության սկզբնատառերն են: Խաչի չորս անկյուններում կան առարկաներ, որոնք խորհրդանշում են վանականի հոգևոր ճամփորդությունը և բնորոշ են  առաքյալի կյանքին` կրակ,  զանգ,վարդապետի գավազան և բաց գիրք:Քանի որ իրական  Մխիթարյան միաբանը իր սրտում միշտ վառ է պահում աստվածային սիրո կրակը և երբ պահանջվում է հնազանդվել , նա իրականացնում է իր առաքելությունը `քարոզելու Հիսուսի ավետարանը:

Կրթահամալիրի իմ խորհրդանիշը

Ես արդեն երեք ամիս է սովորում «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում,այս ընթացքում ես հասցրեցի ունենալ շատ հիշողություններ այստեղի հետ կապված և որոշ բաներ դարձել են այս դպրոցի խորհրդանիշը։ Ինձ համար դպրոցի խորհրդանիշ են ` կրթահամալրի ուսուցիչները, սովորողները,համոզված եմ իրենց տեսնելուց, միշտ կհիշեմ մեր դպրոցը և ընկերներիս հետ ացկացրած ժամանակը , որը հետաքրքիր է իր արկածներով և հիշողություններով։

Рубрика: Հասարակագիտություն

Խրախուսանք և պատիժ

Մարդը սովորաբար ենթարկվում է պատժի , երբ կատարում է սխալ, վատ, անտեղի արարք ։ Երբեմն այդ պատիժը լինում է տեղին կամ անտեղի ։ Պատիժ ասվածը կարող է լինել գոռալով , բռնի ուժ գործադրելով, զրկանքներով, վիրավորական խոսքեր ասելով։

Իմ կարծիքով, մարդ որքան էլ սխալ արարք գործած լինի նրան պետք չէ պատժել քանի որ, դրսում 21րդ դարն է , և գոյություն ունի խոսքի ուժը։ Մարդիկ պետք է փորձեն միմյանց հասկանալ , ընդունել , հասկացնել շփման միջոցով , առանց կտտանքների։

Խրախուսանք ասվածը , իմ համար դա մի հասկացություն է, որը մարդիկ են հնարել , կյանքը ավելի հեշտացնելու կամ ավելի որգևորվելու համար։ 

Մարդիկ խրախուսում են միմյանց , ոգևորվում դրանից , առաջ գնում ։ Սակայն, լինում են դեպքեր , երբ դիմացինը, լսելով խրախուսանքը, ոգևորվում է, բայց այլևս չի ձգտում առաջ գնալ, այլ մտածում է , որ նրան անընդհատ կխրախուսեն ՝ աշխատել պետք չի։

Рубрика: Հասարակագիտություն

«Պարտք» «խիղճ» «Ամոթ» հասկացություններ

Լսելով այս բառերը ՝ կարող եմ ասել, որ դրանք փոխկապակցված են ։ 

Պարտքը կարող է լինել ընկերոջ , հայրենիքի , ընտանիքի դիմաց։ Սակայն, իմ կարծիքով ամենաառաջինը մարդ պարտական է սեփական անձի առջև։ Որքան էլ մարդ ձգտի բավարարել դիացինի պահանջները , նա չի կարող լիարժեք լավ զգալ իրեն եթե չի գոհացնում ինքն իրեն ։ Իսկ եթե չի ստացվում դիմացինին բավարարել , մարդու մեջ առաջանում է ամոթ։ Ամոթը կարող է լինել նաև այն դեպքում, երբ սխալ արարքի պատճառով ինչ-որ բան տուժում է։

Խիղճը մարդու մեջ կարող է արթնանալ այն ժամանակ , երբ դիմացինը օգնության կարիք ունի , գտնվում է վատ դրության մեջ։ Օգնելով այդ մարդուն , նա իր մեջ կարող է պարտքի զգացում ունենալ ձեր հանդեպ։ Սակայն այն մարդիկ ովքեր միշտ խղճում են ուրիշներին , կարող են չարաշահվել ։ 

Ինձ թվում է , այս երեք գործոններն էլ ունեն իրենց լավ և վատ կողմերը։ Ինչ դրության մեջ էլ որ մարդ հայտնվի ամենակարևորը , որ նա մնա <<մարդ>> և հարգի դիմացինին։

Рубрика: English

My autumn holidays

These holidays were very fun, amazing and active for me. My autumn holidays started with brilliant autumn photographing.I prefer active rest and healthy style of life. One of my favorite hobbies is walking with my friends, I didn’t forget about this hobby on holidays too, I  spent time with my friends and family. It was exciting holidays, but it was only one week and for me it’s not enough. I will remember these autumn holidays for a long time, I love holidays!!!

Рубрика: Նախագծային աշխատանք

Իմ սիրած քաղաքը Հայաստանում

Ստեփանավան

Ստեփանավան (նախկինում՝ Ջալալ-օղլի), քաղաք Հայաստանի Լոռու մարզում։

Ստեփանավան

Անվանվել է Ստեփան Շահումյանի անունով։

Ստեփանավանի նոր հուշարձաններից մեկը

Պատկերասրահ

Ստեփան Շահումյանի հուշարձանը
Ստեփան Շահումյանի տուն-թանգարան
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի
Ստեփանավանի դենդրոպարկը
Ստեփանավանի սբ. Նշան մատուռ
Միջնադարյան կամուրջ Միսխանա գետի վրա/Լոռի բերդ- ամրոց
Ստեփանավանի Սբ. Ամենափրկիչ մատուռը, 13-րդ դար
Քաղաքի համայնապատկերը Արմանիսի ճանապարհից
Քաղաքի համայնապատկերը Արմանիսի ճանապարհից
Սուրբ Սարգիս եկեղեցու բակում
Դպրոցի մոտ
Դպրոցի մոտ
Рубрика: Նախագծային աշխատանք

Լոռու մարզ… Է՜ դբա լավը

Լոռու մարզ

Լոռու մարզ, մարզը գտնվում է Հայաստանի հյուսիսում։ Մարզկենտրոնը և ամենախոշոր քաղաքը Վանաձորն է։Բնակչության թվով առաջին մարզն է: X-XIդդ. գոյություն է ունեցել հայկական անկախ պետություն` Լոռու թագավորությունը: Մարզի մի մասը հանդիսացել է Զաքարյանների տոհմական կալվածքը:

Տարածքի մեծությամբ երրորդն է հանրապետությունում, տարածքը զբաղեցնում է պատմական Հայաստանի Գուգարք նահանգի արևելյան կեսը: Սահմանամերձ բնակավայրերն են Արծնի, Ապավեն, Ձորամուտ, Պաղաղբյուր, Ջիլիզա:

Աշխարագրություն

Լոռին Հայաստանի՝ մեծությամբ երրորդ մարզն է 3789 կմ² տարածքով։ 283.9 հազար մարդ բնակչությամբ Լոռու մարզը զիջում է միայն Երևանին։Մարզը սահմանակցում է ՝ հյուսիսից ՝ Վրաստանի, արևմուտքից՝ Շիրակի, հարավից՝ Արագածոտնի և Կոտայքի, արևելքից՝ Տավուշի մարզերի հետ։Լոռու մարզն ընդգրկում է Դեբեդ գետի ավազանը ամբողջությամբ և ունի ոչ հարթ ռելիեֆ և տարածքի մոտ 80% զբաղեցնում են լեռնաշղթաները և խոշոր լեռները։ Լոռու մարզով են հոսում հինգ գետ՝ Դեբեդ, Ձորագետ, Տաշիր , Փամբակ և Աղստև։ Լոռու մարզում ծովի մակերևույթից բարձրագույն կետը Աչքասար լեռան գագաթն է (3196մ), ամենացածրը՝ Դեբեդ գետի ստորին հոսանքի շրջանը (մոտ 380մ):Տարածքում ձգվում են Ջավախքի, Բազումի, Փամբակի, Գուգարաց, Վիրահայոց, Հալաբի լեռնաշղթաները: Առանձնանում են Փամբակի, Լոռվա գոգավորությունները և Լոռվա ձորը:

Բնակավայրեր

Լոռու մարզի մարզկենտրոնը Վանաձորն է (նախկինում կոչվել է Մեծ Ղարաքիլիսա, Կիրովական): Քաղաքային բնակավայր ձևավորվել է 1930-ական, իսկ բուռն զարգացում ապրել է 1950-ական թվականներից սկսած: Այժմ Վանաձորը Հայաստանի բազմաճյուղ արդյունաբերություն, կրթական, գիտական, առողջապահական, ու մշակութային հիմնարկների համեմատաբար զարգացած ցանց ունեցող կենտրոններից է, երկաթուղային ու ավտոխճուղային ճանապարհների կարևոր հանգույց:

Ալավերդին նշանավոր է նրանով, որ դեռևս 19-րդ դարի վերջին այստեղ կառուցվել է Հայաստանի ծանր արդյունաբերության առաջնեկը`  «Մանես» պղնձաձուլական գործարանը: Նա եղել է մետալուրգիայի ամենահզոր ձեռնարկությունը Անդրկովկասում և տվել է Ռուսաստանում արտադրվող պղնձի 1/4 մասը: 1980-ական թվականների վերջերին շրջակա միջավայրը աղտոտելու պատճառով արտադրությունը կանգնեցվեց: Այժմ չի աշխատում:

1988 թվականի աղետալի երկրաշարժը մեծ վնաս հասցրեց նաև Լոռու մարզի արդյունաբերությանը: Շատ գործարաններ ու ֆաբրիկաներ հիմնովին ավերվեցին: Այժմ դրանց մի մասը վերականգնվում ու վերագործարկվում է:

Մարզի Դսեղ գյուղում է ծնվել ամենայն հայոց բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանը, որտեղ էլ գտնվում է նրա տուն-թանգարանը:

Լոոու մարզի քաղաքները

Մարզկենտրոն Վանաձոր

Հայաստանի՝ մեծությամբ երրորդ քաղաքը։ Բնակչությունը 82 800 մարդ։ Վանաձորի նախկին անունը Կիրովական էր, իսկ քաղաքի հին անունը՝ Ղարաքիլիսա։

Վանաձոր

Քաղաքային բնակավայր է 1924 թվականից։ 1929-1930 թվականներին կազմվել է Ղարաքիլիսայի առաջին հատակագիծը։ Մինչև 1935 թվականը կոչվել է Ղարաքիլիսա։ 1935 թվականի հունվարին Հայկական ԽՍՀ Կենտգործոկոմի նախագահությունը որոշում է հեղափոխական Սերգեյ Կիրովի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով Ղարաքիլիսա քաղաքը վերանվանել Կիրովական։ 1949 թվականին կազմվել է նոր գլխավոր հատակագիծ։ 1950-ական թվականներին կառուցապատվել է Կիրովի անվան (այժմ ՝ Հայքի) հրապարակը՝ քաղաքի վարչակառավարչական կենտրոնը։

Վանաձոր

Քաղաքով են անցնում Թբիլիսի-Գյումրի երկաթուղին, ինչպես նաև մի քանի ավտոխճուղիներ։ Ծովի մակերևույթից բարձր է 1350 մ։ Քաղաքի միջով են հոսում Փամբակ, Տանձուտ և Վանաձոր գետերը։ Վանաձորը և նրա շրջակայքը հարուստ են հնագիտական հուշարձաններով։ Ենթադրվում է, որ նախկին Ղարաքիլիսա անվանումը թաթարական է և դրվել է XIII դարի սկզբին ներկայիս Վանաձորի հյուսիսային բլրի վրայի սև քարե եկեղեցու անունով։ Խաչատուր Աբովյանի վկայությամբ տեղացիները գաղթել են Երևանից:

Քաղաք Ալավերդի

Ալավերդի

Ալավերդու տարածքը միջին դարերում հայտնի է եղել Մանասգոմեր կամ Մանից Գոմ անվանումներով։ Սակայն պատմական այս վայրը գտնվում է այժմյան Ալավերդի քաղաքից հյուսիս արևելք, մոտ 10 կմ հեռավորության վրա։

Ալավերդի

Ալավերդի քաղաքի տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս վաղնջական ժամանակներից։ Այդ են վկայում կատարված պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութերն ու հուշարձանները։ Այստեղ մշտապես բնակություն են հաստատել հայեր, որոնք կազմում են քաղաքի բնակչության գերակշռող մասը։ Բնակվում են նաև հույներ, որոնք տեղափոխվել են Պոնտոսից 1770–ական թվականներին։ Քաղաքի բնակչությունն աճել է արդյունաբերության զարգացման, հետևաբար՝ քաղաքի զարգացմանը զուգընթաց։

Քաղաք Ախթալա

Ախթալա

Կիրակոս Գանձակեցին իր «Հայոց Պատմությունում» հիշատակում է, որ իշխան Իվանե Զաքարյանը մահացավ 1241 թվականին և նրա դին ամփոփվեց Պղնձահանքում, որն Իվանեն նախկինում խլել էր հայերից և դարձրել վրացական եկեղեցի։ Խոսքը Ախթալայի եկեղեցու մասին է։ Ըստ Գանձակեցու՝ նույն եկեղեցում է ամփոփված նաև Իվանե Ա-ի որդի, իշխան Ավագը։

Ախթալա

1970  թվականին Ախթալան ունեցել է 4430 բնակիչ։ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Ախթալա քաղաքն ունեցել է 2225 բնակիչ։2005 թվականի Ախթալա քաղաքն ունեցել է 2,4 հազար բնակիչ։2015 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով ՝քաղաքում ապրում է 2․100 բնակիչ։

Քաղաք Թումանյան

Գտնվում է Դեբեդ գետի ափին՝ մարզկենտրոնից՝ 38 կմ հարավ-արևելք:Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է երկրագործությամբ, իսկ մի մասը նաև արդյունաբերությամբ։Նախկինում հայտնի է Ձաղիձոր անվամբ, «Թումանյան» է վերանվանվել 1951 թվականին, ամենայն հայոց բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի պատվին։

Տարածքում է Քոբայրի վանական համալիրը, որի կազմում են Մարիամաշեն միանավը, գլխավոր և 13-րդ դարի թաղածածկ եկեղեցիները։

Թումանյան

Քաղաք Շամլուղ

Շամլուղը մարզկենտրոնից 69 կմ հյուսիս-արևելք, Կուրի ավազանի Ախթալա գետակի վերին հոսանքի ձախ սարալանջին: 18-19 րդդ դարերի գրավոր աղբյուրներում հիշատակվում է նաև Շամբլուղ, Շամբլուտ, Շամբուլուտ, Դամբլուդ և այլն:

Շամլուղ

Շամլուղ քաղաքի վարչական կազմի մեջ են մտնում Բենդիկ և Վերին Ախթալա գյուղերը: Վերջինս 1989 թվականին լքվել է ադրբեջանցիների կողմից և ներկայումս գրեթե անմարդաբնակ է: Շամլուղի ազգաբնակչության փոփոխությունը։

Քաղաք Սպիտակ

Փամբակի գեղատեսիլ հովտում, Փամբակ գետի և նրա Փամբիջուր վտակի ափերին տարածված Սպիտակքաղաքը մինչև 1949 թվականը կոչվել է Համամլու։Սպիտակը գտնվում է Վանաձոր-Գյումրի և Վանաձոր-Երևան ավտոմոբիլային մայրուղիների խաչմերուկում: Հեռավորությունը մարզկենտրոնից 19 կմ է, իսկ մայրաքաղաքից` 97 կմ:

Սպիտակ

1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին տեղական ժամանակով 11 անց 41 րոպե 22, 7 վրկ. Սպիտակում տեղի ունեցավ ավերիչ երկրաշարժ, որից ամենաշատը տուժեց Սպիտակն իր գյուղերով։

Երկրաշարժից հետո

Երկրաշարժի ուժգնությունը Սպիտակում 9 բալ էր։ Վայրկյանների ընթացքում այն կործանեց քաղաքի մեծ մասը։ Փլվեցին բազմաթիվ դպրոցներ, գործարաններ և բնակելի շենքեր։ Ընդհանուր բնակելի մակերեսի ավելի քան 90%-ը փլվել էր։

Երկրաշարժից հետո

Երկրաշարժը տեղի էր ունեցել աշխատանքային օր, որի պատճառով շատ դպրոցականներ և աշխատավորներ մահացան։ Սպիտակը տվեց շատ զոհեր։ Սպիտակցին երախտագիտությամբ է հիշում բարի կամքի բոլոր երկրներին ու ժողովուրդներին, սփյուռքի մեր հայրենակիցներին, անհատ մարդկանց ու կազմակերպություններին, ովքեր իրենց անգնահատելի օգնությունն ու աջակցությունը բերեցին երկրաշարժի հետևանքների վերացման, ավերված քաղաքի վերականգնման գործին:

Սպիտակի հրապարակ

Բարեկամ ժողովուրդների օգնությամբ վեր հառնած Սպիտակն այսօրվա իր տեսքով, թաղամասերի անվանումներով ժողովուրդների բարեկամության իրական խորհրդանիշ է: